کلاش، یا همان گیوهٔ کردی، یکی از نمادهای پوشش سنتی مردم کرد و بهخصوص منطقهٔ هورامان است. این کفش ساده و سبک، نهتنها بخشی از لباس محلی منطقه، بلکه نمونهای از صنایعدستی اصیل و کارکردی هورامان بهشمار میرود.
کلاش چیست؟
کلاش نوعی کفش سنتی دستساز است که از ترکیب رویهای نخی یا پارچهای و تخت یا زیرهٔ بافتهشده ساخته میشود. این کفش، برخلاف کفشهای مدرن، بدون استفاده از چسب یا مصالح صنعتی پیچیده تولید میشود و کاملاً بهصورت دستساز توسط افراد ماهر بافته میشود.
چرا کلاش برای زندگی کوهستانی مناسب است؟
مردم هورامان از دیرباز در دل کوهستانهای پرشیب زندگی کردهاند؛ جایی که پیادهروی روی سطوح ناهموار، بخشی از زندگی روزمره بوده است. کلاش، بهخاطر ویژگیهایش، برای این نوع زندگی بهشدت کاربردی بوده:
- سبک و راحت: وزن کم کلاش، پیادهروی طولانی در مسیرهای کوهستانی را آسانتر میکند.
- تنفسپذیر: بافت طبیعی این کفش، اجازهٔ تهویهٔ هوا را میدهد؛ مهم در آبوهوای متغیر کوهستان.
- چسبندگی خوب روی سطوح سنگی: زیرهٔ بافتهشدهٔ کلاش، روی سطوح سنگی و ناهموار کوهستان، چسبندگی مناسبی فراهم میکند.
کلاش در فرهنگ امروز هورامان
با وجود ورود کفشهای مدرن به زندگی روزمره، کلاش همچنان در میان بسیاری از خانوادههای هورامی، نمادی از هویت و فرهنگ محلی باقی مانده است. این کفش، اغلب در:
- لباسهای محلی و مراسم سنتی
- هدایای یادگاری برای گردشگران
- و حتی بهعنوان یک پوشش روزمره در میان برخی اهالی منطقه
همچنان استفاده میشود.
کلاش بهعنوان یادگاری سفر
برای گردشگرانی که به هورامان سفر میکنند، خریدن یک جفت کلاش اصل و دستساز، یکی از بهترین یادگاریهایی است که میتوان از این سفر به خانه برد؛ یادگاریای که هم نمادین است و هم کاربردی. خرید مستقیم از صنعتگران محلی، علاوهبر تجربهٔ اصیلتر، به حفظ و رونق این صنعت دستی کمک میکند.
جمعبندی
کلاش، یا گیوهٔ کردی، بیش از یک کفش ساده است؛ نمادی از سازگاری هوشمندانهٔ مردم هورامان با طبیعت کوهستانی و یکی از یادگارهای اصیل فرهنگی این منطقه است. اگر به هورامان سفر کنید، دیدن از نزدیک روند ساخت دستی این کفش، تجربهای ارزشمند خواهد بود.